Bloembollen verplaatsen: wanneer en hoe
Bestaande bloembollen verplaats je het best als het loof is afgestorven en de bol in rust is. Je leest de werkwijze, de risico's en het verschil met rooien.
Door Bollanda 5 min. 
Kernpunten
- Verplaats bloembollen als het loof is afgestorven en de bol in rust is.
- Bij voorjaarsbloeiers valt het beste moment meestal in juni of juli.
- Het sneeuwklokje verplaats je juist in het groen, vlak na de bloei.
- Gebruik een spitvork in plaats van een spade, die snijdt bollen minder snel door.
- Na het verplaatsen bloeit een bol soms magerder, maar herstelt meestal binnen een jaar.
Bloembollen verplaats je het best wanneer het loof is afgestorven en de bol in rust is, doorgaans in de zomer. Op dat moment ligt de bol slapend in de grond en verdraagt hij het opgraven het beste. Verplaatsen is niet hetzelfde als rooien om te bewaren: hier gaat de bol vrijwel direct weer de grond in, op een betere plek.
Wanneer kun je bloembollen verplaatsen?
Verplaats bloembollen zodra het loof geel is geworden en is afgestorven, wat bij voorjaarsbloeiers doorgaans in juni of juli valt. Een bol die nog volop groeit, verstoor je liever niet, terwijl een bol in rust het verhuizen veel beter doorstaat.
Het beste moment: na het afsterven van het loof
De ideale periode begint zodra het blad geel is geworden en is afgestorven. Het loof heeft dan zijn werk gedaan en alle reservevoeding is terug de bol in gezakt. Bij voorjaarsbloeiers valt dit doorgaans in juni of juli. Wacht dus altijd tot het blad vanzelf is verdord, want de handelingen na de bloei bepalen of de bol genoeg kracht opbouwt voor volgend jaar.
Zolang het loof nog groen is, gebruikt de bol het blad om voeding aan te maken. Snijd je dat te vroeg weg of grijp je te vroeg in, dan verzwak je de bol voor het komende seizoen. Geduld levert hier dus een sterkere bloei op.
In het groen verplaatsen als uitzondering
Sommige soorten doen het juist beter wanneer je ze mét blad verplaatst. Het bekendste voorbeeld is het sneeuwklokje, dat slecht reageert op een droge rustperiode in de hand. Een sneeuwklokje (Galanthus) verplaats je daarom het best vlak na de bloei, terwijl het blad nog groen is, zodat de wortels nauwelijks uitdrogen.
Deze methode heet verplaatsen “in het groen”. Je graaft de hele pol met kluit en al uit en zet hem meteen op de nieuwe plek. Houd de wortels kort en plant zonder de bol te laten opdrogen.
Stap voor stap bollen verplaatsen
De handeling zelf is eenvoudig, mits je voorzichtig en vlot werkt. De onderstaande lijst bevat de 3 kernstappen om bloembollen veilig te verplaatsen.
- Opgraven: steek ruim om de bollen heen, zodat je ze niet beschadigt.
- Sorteren: leg de bollen apart, controleer ze en gooi zachte exemplaren weg.
- Herplanten: zet de gezonde bollen direct op de nieuwe plek op de juiste diepte.
Voorzichtig opgraven
Gebruik een spitvork in plaats van een spade, want een vork snijdt de bollen minder snel doormidden. Steek op ruime afstand van de pol in de grond en wrik de kluit voorzichtig omhoog. Werk rustig, zodat je ook de kleinere dochterbollen meekrijgt en niet in de grond achterlaat.
Vind je een bol niet meer goed terug omdat het loof al helemaal weg is? Markeer de plek dan voortaan in het voorjaar, als het blad nog zichtbaar is. Zo weet je in de zomer precies waar je moet graven.
Sorteren en direct herplanten
Leg de opgegraven bollen op een doek en bekijk ze stuk voor stuk. Stevige, gave bollen plant je direct terug, terwijl zachte, beschimmelde of holle exemplaren beter weg kunnen. Plant de gezonde bollen meteen weer, op dezelfde diepte als waar ze stonden, met het groeipunt naar boven.
Lukt het niet om direct te herplanten? Bewaar de bollen dan kort koel, droog en donker, en plant ze zo snel mogelijk alsnog. Hoe korter de bol buiten de grond ligt, hoe kleiner de kans op uitdroging.
De risico’s van verplaatsen
Verplaatsen lukt doorgaans goed, maar er zijn een paar valkuilen om rekening mee te houden. De onderstaande lijst bevat de 3 belangrijkste risico’s bij het verplaatsen van bloembollen.
- Beschadiging: een steek met de spade kan een bol doormidden snijden of kneuzen.
- Uitdroging: bollen die te lang in de open lucht liggen, verliezen vocht en kracht.
- Tegenvallende bloei: het eerste jaar na het verplaatsen bloeit de bol soms minder uitbundig.
De meeste bollen herstellen zich na een jaar volledig en bloeien daarna weer normaal. Een wat magere eerste bloei is dus geen reden tot zorg, maar een teken dat de bol zijn energie eerst in nieuwe wortels steekt. Plant je op een betere standplaats, dan profiteer je daarna juist jarenlang.
Waarom zou je bollen verplaatsen?
Bollen staan na een paar jaar vaak te dicht op elkaar, waardoor ze om licht en voeding concurreren en kleiner bloeien. Door ze uit te dunnen en te verspreiden, geef je elke bol weer ruimte. Het vermeerderen van bloembollen gaat hand in hand met dit uitdunnen, want de losse dochterbollen plant je apart uit.
Een andere reden is een verkeerde standplaats: te veel schaduw, te natte grond of simpelweg de verkeerde plek in de border. Ook een te wild geworden veld kan om ordening vragen. Wil je de natuurlijke spreiding juist behouden en sturen, dan helpt de techniek van bloembollen verwilderen om groepen mooi te verdelen.
Verplaatsen of rooien om te bewaren?
Verplaatsen en rooien lijken op elkaar, maar het doel verschilt wezenlijk. Bij verplaatsen gaat de bol vrijwel meteen weer de grond in op een nieuwe plek, terwijl je bij bloembollen rooien de bol opgraaft om hem droog te bewaren tot het volgende plantseizoen.
Rooien hoort vooral bij vorstgevoelige soorten en bij bollen die je een warme, droge rustperiode wilt geven. Verplaatsen is bedoeld voor winterharde bollen die in de grond mogen blijven, maar die je op een betere plek wilt zetten. Verplaatsen kost doorgaans een seizoen bloei; wie sneller resultaat wil, zet nieuwe bollen van bloeibare maat, waarover het advies over bolmaat uitsluitsel geeft. Twijfel je welke aanpak bij jouw bol past, kijk dan ook naar het juiste plantmoment voor die soort.